Orzeszkowanie to potoczna polska nazwa czynności (z angielskiego – walnut blasting) polegającej na czyszczeniu kanałów dolotowych i zaworów w silnikach spalinowych z nagarów i zgorzelin za pomocą pokruszonych do odpowiedniej frakcji łupin orzecha włoskiego. Do wykonania opisanego czyszczenia z użyciem łupin orzecha niezbędne jest posiadanie specjalnego urządzenia działającego podobnie jak piaskarka z równoczesnym odsysaniem. Wykorzystanie do czyszczenia skruszonych łupin orzecha jest tutaj kluczowe, gdyż ich twardość i budowa powoduje, że doskonale usuwają nagar, a równocześnie są na tyle miękkie, że są bezpieczne dla elementów silnika i ich nie uszkadzają. Ten sposób czyszczenia dolotów jest zaaprobowany przez producentów silników i stosowany w serwisach ASO. Jako pierwsza, wprowadziła go firma BMW, a następnie grupa VAG i kolejni producenci.
Osadzanie się nagaru, szczególnie w końcowej części gniazd zaworowych i na trzonkach zaworów to problem większości silników z bezpośrednim wtryskiem. Największy problem występuje w silnikach benzynowych z takim dostarczaniem paliwa, gdyż w nich zawory dolotowe mają większą temperaturę pracy i następuje na ich trzonkach zwęglenie oparów i resztek olejowych wraz z innymi zanieczyszczeniami. Problem ten w zasadzie nie występował w silnikach z pośrednim wtryskiem, gdyż wtryskiwane do kolektora paliwo „zmywało” takie zanieczyszczenia i były one spalane. Bezpośredni wtrysk paliwa daje bardzo dużo zalet, system taki ma wyższą sprawność i niższe zużycie paliwa, ale także wady w postaci „nagarowania” dolotu.
Zbierający się na zaworach nagar często powoduje m.in. :
- spadek mocy (pierwszy często nieodczuwalny objaw – pomiar na hamowni potrafi wykazać moc nawet 20% mniejszą niż specyfikacja silnika)
- nierówną pracę silnika, drżenie silnika odczuwalne jako wibracje np. na postoju
- zwiększone spalanie paliwa
- wypadanie zapłonów (błędy z serii P0300 oraz P030X)
- szarpanie podczas jazdy (szczególnie odczuwane przy delikatniejszej, spokojnej jeździe)
- wydłużany czas uruchamiania, odpalania silnika
Zalecamy wykonywanie czyszczenia zaworów i gniazd zaworowych nie rzadziej niż co 80 tys. km w większości silników z bezpośrednim wtryskiem benzyny. Wyjątkowo w silniku 1.5 T-GDI KIA / Hyundai co 30tys. km.
Za pomocą orzeszkowania można czyścić układ dolotowy silników benzynowych oraz diesla.Poniżej przedstawiamy listę silników benzynowych w których często spotykamy się z opisywanym problemem:
- Volkswagen, Audi, Skoda, Seat – grupa VAG – silniki FSI, TSI, TFSI
- BMW – wybrane silniki benzynowe od generacji N m.in. N43, N20, N53, N54, N55, N63, następnie wszystkie B38,B48,B58,B63 oraz odmiany S czyli M’ki (od 2025 roku BMW zaczęło stosować podwójny wtrysk w silnikach 4 i 6 cylindrowych więc prawdopodobnie problem nie będzie występował)
- Ford – silniki SCi, EcoBoost
- Honda – silniki i-VTEC GDI
- Mazda – silniki DISI i SKYACTIV-G
- Hyundai, Kia – silniki GDI, T-GDI (szczególnie 1.5 wymaga czyszczenia nawet co 30 tys. km bo zaczyna szarpać podczas spokojnej jazdy)
- Renault – silniki IDE, TCe
- Peugeot, Citroen – silniki THP oraz PureTech
- Toyota – silniki D4, D4-T, D4-S
- Mercedes – silniki CGI
Poniżej można zaobserwować efekty orzeszkowania zaworów.
